Sütten Kesme Sürecinde (ve sonrasında) Üzüntü ve Depresyon

Orijinal : https://kellymom.com/ages/weaning/wean-how/depression-and-weaning/ Yazarın izniyle çevrilmiştir.
Yazanlar: Kelly Bonyata, IBCLC, Becky Flora, IBCLC ve Paula Yount 
Çeviren : Özlem Şahin, Çiğdem Kayacık


Sütten kesme sonrasında ağlamaklı, üzgün ya da hafif bunalımda hissetmek hiç de garip bir durum değildir; hatta bazı anneler asabiyet, kaygı veya ruh halinde ani değişimler de yaşar. Bu hisler genellikle kısa vadelidir ve birkaç hafta içinde kaybolmaları beklenir ama bazı annelerde belirtiler tedavi gerektirecek derecede şiddetli seyredebilir. Eğer bu durum hayat kalitenizi iki haftadan daha uzun süre etkilerse, dışarıdan destek almak iyi bir fikir olacaktır. 


Bu ani ruh hali değişikliklerinin kaynağı nedir? 

Bu konuda çok az araştırma var, fakat sütten kesme sürecinde ve sonrasında görülen ani ruh hali değişikliklerinde başlıca etkenin hormonal oynamalar olduğu düşünülüyor. Sütten kesmeyle beraber gerçekleşen değişikliklerden biri, prolaktin ve oksitosin seviyelerindeki düşüştür. Prolaktin, süt üretimi için gerekli bir hormondur, beraberinde kendini iyi hissetme, sakinlik ve rahatlık gibi duygular da getirir. Oksitosin ise, bazen ‘aşk hormonu’ olarak anılan, süt salınımında (sütün inmesi) rol oynayan hormondur. Bu hormonlardaki ani düşüşün bebeğini sütten kesen annenin duygularını etkileyebileceği akla yatkındır.

Bazı annelerin sütten kesme depresyonu yaşama olasılığı daha yüksek midir? 

Sütten kesme süreci ne kadar hızlı olursa hormon düzeylerindeki değişim o derece ani olacak, yan etkilerin görülme ihtimali de bir o kadar artacaktır. Emzirmeyi haftada tek bir öğünden fazla azaltmamak hem anne hem de bebek için daha şefkatli bir yaklaşımdır. Henüz hazır değilken (veya elinde olmayan sebeplerden dolayı) sütten kesmek zorunda kalan/bırakılan anneler ile daha önce depresyon hikayesi olan anneler sütten kesme depresyonuna daha yatkındırlar. 


Sütten kesmeye hazır hisseden ve kademeli olarak memeden ayıran anneler bile yoksunluk hissi ve üzüntü yaşayabilir. Sütten kesme çocuğunuzla aranızdaki fiziksel birliğin sona ermesi, hayatınızdaki bu çok özel dönemin kapanması demektir. Çocuğunuzun sizin varlığınıza olan güçlü ihtiyacının devam ettiğini aklınızda bulundurun, artık başka şekillerde ifade ediliyor olduğu halde. 



Devamını Oku
Hiç yorum yok
Share:

Emzirme ve Orta Kulak İltihabı

Yazan : Burcu Ertürk Teke
https://www.bidunyacocuk.com/meme-reddi-emzirme-ve-orta-kulak-iltihabi/
Yazarın izniyle yayınlanmıştır. 

Virüsler veya bakteriler orta kulak iltihabına sebep olurlar. Boğazın arka kısmı östaki borusu ile orta kulağa bağlanır. Bakteriler boğazdan geriye doğru ilerleyerek, östaki borusunun iyi çalışmadığı durumlarda orta kulak iltihabına sebep olur. Çocukların orta kulak iltihabına yatkın olmalarının sebepleri yetişkinlere kıyasla kulak kanallarının daha dar, kısa ve yatay olmasıdır.

 

Orta kulak iltihabı riski yüksek olanlar:

  • Prematüre bebeklerde,
  • Küçük çocuklarda östaki borusu daha kısa olduğu için,
  • Kreşe giden çocuklarda, (üst solunum yolları rahatsızlıklarına daha sık yakalandıkları için)
  • Alerjik veya sigara dumanına maruz kalan çocuklarda, (sigara dumanı östaki borusunu tahrip ederek orta kulak iltihabı riskini arttırır)
  • Emzirilmeyen çocuklarda, (çünkü anne sütü enfeksiyonlara karşı koruyucu antikorlar içerir)
  • Biberonla ve yatar pozisyonda beslenen çocuklarda, (süt östaki borusuna girerek orta kulak iltihabı riskini arttırır) – Biberon alternatifleri: http://www.bidunyacocuk.com/meme-reddi/
  • Yarık damaklı çocuklarda yüksektir.

 

Bebeklerde verebileceği belirtiler:

-Bebeğin kulağını tutması, kaşıması

-Bir tarafa dönük yatmak istememesi

-Memeyi reddetmesi (kulakta oluşan basıncın ağrıya sebep olması sebebiyle)

-Ateş

-Genel huzursuzluk hali ve uykularda bozulma

-Şiddetli ağlamalar

-Kulak ağrısı*

*Araştırmalara göre orta kulak iltihabı vakalarının sadece %50-60’ında kulak ağrısına rastlanmış. Dolayısı ile ağrı önemli bir belirleyici semptom olsa da (özellikle büyük çocuklar için) her zaman tanı için mecburi bir belirti değildir.


Emzirme ve otit ilişkisi:

Bu konuda yapılmış bir araştırmada, 237 sağlıklı çocuk 0-3 yaş arası dönemde emzirme süreleri baz alınarak incelenmiş. Tekrarlayan otit vakaları, erken biberon kullanımı ile yüksek derecede ilişkilendirilmiş. Bunun aksine uzun süreli emzirilen bebeklerin 3 yaşa kadar otit riskine karşı korunduğu görülmüştür.

Haziran 2017’de yayınlanan, çocuklarda otit ve üst solunum yolları rahatsızlıklarının emzirme pozisyonu ile ilişkisini inceleyen diğer bir araştırmada annelerden alınan raporlara göre bebeğin emzirilme pozisyonu ile bu hastalıkların direk olarak ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığı görülmüş.

Araştırma sonuçlarına göre, rahimdeki emme ve yutma hareketleri sırasında, yumuşak damağın ön kısmında alçalma meydana gelir. Aynı zamanda, dikey kısmı yükselir bu da orofarenksin (orta yutak) kapanmasına yol açar. Bu sebeple bebek yatar pozisyonda olsa dahi emdiği sütün östaki borusuna kaçma olasılığı yoktur.

Farklı olarak bebek biberonla ve mamayla beslendiğinde, yumuşak damak kas sisteminin sürekli olarak sarkması sonucu kasılmalar azalır. Bu sebeple süt orta yutağa girer ve östaki borusuna ulaşır. Mama aynı zamanda anne sütü gibi antikor da içermediği için ve hızlı bir şekilde bakteri üremesine ortam hazırladığı için orta kulak iltihabına sebep olabilir. Östaki borusunun açılmasından sorumlu olan kaslar, yumuşak damağın gergin kaslarıdır. Biberonla beslenen bebeklerde yetersiz çalıştığı ve zayıf olduğu için, yumuşak damağın gergin kaslarının zayıf aktivitesi sonucu büyük miktarlarda süt orta kulağa girer.

İnsan sütü insan türüne özgüdür ve anne sütündeki bağışıklık sistemini destekleyici proteinler koruyucu etki sağlar. Sadece emzirmek güvenlidir, bebeğin duysal ve bilişsel gelişimini sağlar ve içerdiği antikorlarla yaygın çocukluk çağı hastalıklarına karşı koruma sağlar.

Araştırmalara göre uzun süreli emzirmenin, üst solunum yolları rahatsızlıklarını ve orta kulak iltihabını azalttığı görülmüştür. Geçtiğimiz yıllara nazaran, emzirme oranlarının artması, sigara içme oranlarının düşmesi ve rutin aşılamalar gibi sebeplerle orta kulak iltihabı vakaları azalmıştır.

 

Kaynaklar:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2786955/

http://www.scielo.br/pdf/rcefac/v19n3/en_1982-0216-rcefac-19-03-00387.pdf

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1651-2227.1982.tb09476.x

https://kellymom.com/parenting/parenting-faq/ear-infection-nursing/

https://www.medicalnewstoday.com/articles/308382.php

Devamını Oku
Hiç yorum yok
Share:

Emziren Annelerde Müzik Girişimlerinin Anne Sütü Miktarı Üzerine Etkisi:

Emziren Annelerde Müzik Girişimlerinin Anne Sütü Miktarı Üzerine Etkisi:

Randomize Kontrollü Çalışmaların Sistematik Derlemesi ve Meta-Analizi

Mustafa Volkan DÜZGÜN1, Zeynep ÖZER2

1-Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği,

2-Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği

Metnin tamamı için:https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jan.14589
Yayın Tarihi: 10/10/2020

 

Araştırmalar sütü artırmada müziğin etkili bir araç olabileceğini gösteriyor

Anne sütü, beslenme ve biyoaktif bileşenlere göre farklılık gösteren kişiye özgü biyolojik sıvı olarak tanımlanmaktadır
(Mosca & Gianni, 2017; Sharp et al., 2014). Anne ve çocuk için kısa ve uzun vade de birçok yararı bulunan anne sütü (Mohd Shukri et al., 2019), bebek beslenmesinde en iyi kaynak ve altın standart olarak kabul edilmektedir (Lessen & Kavanagh, 2015; Victora et al., 2016). Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından doğum sonrasında bebeğin ilk altı ay sadece anne sütü ile beslenmesi, 24 aya kadar da ek gıdalarla birlikte anne sütüne devam edilmesi önerilmekte olup, böylelikle beş yaş altı ölümlerin azaltılabileceği bildirilmektedir. DSÖ ve UNICEF gibi Amerikan Pediatri Akademisi de doğumu izleyen ilk altı ay boyunca bebeklerin sadece anne sütü ile beslenmesini önermektedir(WHO, 2017).

Müzik girişimleri ruh sağlığı, özel eğitim, rehabilitasyon, ağrı yönetimi, stres, yorgunluk ve sosyal gelişim gibi çeşitli alanlarda kullanılmakla beraber (Keith, Weaver, & Vogel, 2012; Kittithanesuan, Chiarakul, Kaewkungwal, &Poovorawan, 2017; Yangöz & Özer, 2019), anne sütünü artırmada kullanılan non-farmakolojik yaklaşımlar arasında önemli bir yer almaktadır. Müzik oksitosin ve endorfin salınımını uyararak anne süt üretiminin artırılmasında olumlu etkileri bulunmaktadır. (Ak, Lakshmanagowda, G C M, &Goturu, 2015; Nilsson, 2009). Endorfin salgısının artması süt yapım hormonlarını açığa çıkararak anne sütü üretimine etki etmektedir  (Ak et al., 2015; Keith et al., 2012; MohdShukri et al., 2018).Müzik girişimleri oksitosin seviyesini artırarak annelerin streslerinin azalmasına yardımcı olmakta ve süt üretimini artırmaktadır (Ak et al., 2015; Keith et al., 2012; Mohd Shukri et al., 2018).

Hemşire ve ebeler anne sütü üretimini iyileştirmek için yapılan girişimlerde önemli bir yere sahiptir. Kanıta dayalı bakımın geliştiği hemşirelik ve ebelik uygulamalarında müzik girişimlerinin kullanması önemlidir. Emziren annelerde müzik girişimlerinin kullanılmasıyla anne sütü miktarının artacağı ve emzirme oranlarının yükseleceği düşünülerek A düzeyinde kanıtlar sunmak amacıyla bu sistematik derleme ve meta-analiz yapılmıştır.

Bu sistematik derleme ve meta-analizde müziğin anne sütü miktarına etkisi değerlendirilmiş ve dâhil edilen beş randomize kontrollü çalışmanın sonucuna göre müziğin anne sütü miktarını artırmada etkili bir yöntem olabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışma sonuçlarından ebelerin, hemşirelerin, akademisyenlerin, annelerin ve çocuklarının genel olarak toplumun yararlanması beklenilmektedir. Ayrıca emzirmeye danışmanlık veren ebe ve hemşirelerin, yeni bir bakım yöntemi kazanacağı, bakım kalitesini artıracağı, anne sütü miktarını artırabileceği, anne ve bebeğin stresini azaltabileceği ve emzirme oranlarını artırabileceği düşünülmektedir.

Kaynaklar

Mosca, F., & Gianni, M. L. (2017). Human milk: composition and health benefits. Pediatr Med Chir, 39(2), 155. https://doi.org/10.4081/pmc.2017.155

Sharp, J. A., Modepalli, V., Enjapoori, A. K., Bisana, S., Abud, H. E., Lefevre, C., & Nicholas, K. R. (2014). Bioactive Functions of Milk Proteins: a Comparative Genomics Approach. J Mammary Gland Biol Neoplasia, 19(3-4), 289-302. https://doi.org/10.1007/s10911-015-9331-6

Mohd Shukri, N. H., Wells, J., Eaton, S., Mukhtar, F., Petelin, A., Jenko-Pražnikar, Z., & Fewtrell, M. (2019). Randomized controlled trial investigating the effects of a breastfeeding relaxation intervention on maternal psychological state, breast milk outcomes, and infant behavior and growth. The American Journal of Clinical Nutrition, 110(1), 121-130. https://doi.org/10.1093/ajcn/nqz033

Lessen, R., & Kavanagh, K. (2015). Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Promoting and Supporting Breastfeeding. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 115(3), 444-449. https://doi.org/10.1016/j.jand.2014.12.014

Victora, C. G., Bahl, R., Barros, A. J. D., França, G. V. A., Horton, S., Krasevec, J., . . . Rollins, N. C. (2016). Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet, 387(10017), 475-490. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)01024-7

WHO. (2017). Guidance on ending the inappropriate promotion of foods for infants and young children: Implementation manual. Retrieved from https://www.who.int/nutrition/publications/infantfeeding/manual-ending-inappropriate-promotion-food/en/

Keith, D. R., Weaver, B. S., & Vogel, R. L. (2012). The Effect of Music-Based Listening Interventions on the Volume, Fat Content, and Caloric Content of Breast Milk–Produced by Mothers of Premature and Critically Ill Infants. Advances in Neonatal Care, 12(2), 112-119. https://doi.org/10.1097/ANC.0b013e31824d9842

Kittithanesuan, Y., Chiarakul, S., Kaewkungwal, J., & Poovorawan, Y. (2017). Effect of music on immediately postpartum lactation by term mothers after giving birth: a randomized controlled trial. J Med Assoc Thai, 100(8), 834-842.

Yangöz, Ş. T., & Özer, Z. (2019). The effect of music intervention on patients with cancer-related pain: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Advanced Nursing, 75(12), 3362-3373. https://doi.org/10.1111/jan.14184

Ak, J., Lakshmanagowda, P. B., G C M, P., & Goturu, J. (2015). Impact of music therapy on breast milk secretion in mothers of premature newborns. Journal of Clinical and Diagnostic Research: JCDR, 9(4), CC04-CC06. https://doi.org/10.7860/JCDR/2015/11642.5776

Nilsson, U. (2009). Soothingmusic can increaseoxytocinlevelsduringbed rest afteropen-heartsurgery: a randomisedcontroltrial. Journal of ClinicalNursing, 18(15), 2153-2161. https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2008.02718.x

MohdShukri, N. H.,Wells, J. C. K., &Fewtrell, M. (2018). Theeffectiveness of interventionsusingrelaxationtherapytoimprovebreastfeedingoutcomes: A systematicreview. Maternal& Child Nutrition, 14(2), e12563. https://doi.org/10.1111/mcn.12563

 

 



Devamını Oku
Hiç yorum yok
Share: