Anne Sütüyle Beslenen Bebeklerde Süt Ürünleri ve Diğer Besinlere Karşı Duyarlılık

Orijinal Yazı: Dairy and other Food Sensitivities in Breastfed Babies 
Yazar: Kelly Bonyata, BS, IBCLC
Çeviren: Özlem Deniz Yanık
Düzeltmeler: Duygu İslamoğlu, Almila Lara Abulaban 
Yazarın izniyle çevrilmistir.

Ne yediğime ne kadar dikkat etmeliyim? 

Çoğu bebek annesinin yediği herhangi birşeyden dolayı sorun yaşamaz. Genellikle istediğinizi, istediğiniz zaman, istediğiniz miktarlarda yemeniz ve bebeğinizde bariz bir reaksiyon görmediğiniz takdirde buna devam etmeniz önerilir. "Bütün emziren annelerin kaçınmaları gereken besinler" için bir liste yoktur çünkü çoğu emziren anne istediği her şeyi yiyebilir ve bazı besinlere duyarlılığı olan bebeklerin her biri kendine özgüdür -birine dokunan diğerine dokunmayabilir. 


Normal Bebek Huysuzluğu 

Süt çocukluğundaki huysuzlukların çoğu küçük bir bebek için normaldir ve annenin diyetindeki yiyeceklerle ilgisi yoktur. Eğer bebeğinizin yediğiniz bir şeye duyarlılığı varsa, muhtemelen huysuzluğa ek olarak aşırı kusma, kolik, döküntü veya sürekli tıkanıklık gibi başka belirtiler de gözlemlersiniz. Başka belirtilerin eşlik etmediği ve daha sık emzirmeyle sakinleşen huysuzluklar büyük ihtimalle besinle ilişkili değildir.

Muhtemel Besin Alerjisi İşaretleri 

Emziren annelerin küçük bir yüzdesi bazı besinleri tükettiğinde bebeklerinin davranışlarında ve/veya sağlık durumlarında bariz farklılık olduğunu gözlemler. İnek sütü ürünleri en yaygın sorun yaratan besinler olmalarının yanında bebeklerde araştırmalarla huysuzluk/gazlılık ile kesin ilişkilendirilmiş yegane besinlerdir, fakat bazı bebekler başka yiyeceklere de tepki gösterir. Yine de, anne sütüyle beslenen bebeklerdeki besin duyarlılıkları pek çok emziren annenin düşündüğü kadar yaygın olmaktan çok uzaktır.

Eğer emzirilen bir bebek belli bir besine duyarlıysa, beslenmelerden sonra huysuz olabilir, uzun süreler susturulamayan tarzda ağlayabilir, veya az uyuyabilir ve belirgin bir rahatsızlıkla aniden uyanabilir. Alerjiler yönünden aile öyküsü olabilir. Besin alerjisinin diğer işaretleri şunlar da olabilir : döküntü, kurdeşen, egzama, pişik, kuru cilt; hışıltı veya astım; tıkanıklık veya soğuk algınlığı belirtileri; kırmızı kaşıntılı gözler; kulak enfeksiyonları; asabiyet ,huysuzluk, kolik; sindirim sıkıntıları, kusma, kabızlık ve/veya ishal, veya mukuslu veya kanlı yeşil kakalar.

Besin reaksiyonunun ciddiyeti genellikle bebeğin duyarlılığının derecesine ve annenin yediği sorunlu gıdanın miktarına bağlıdır-gıda daha fazla tüketildiğinde ve bebeğin duyarlılığı daha fazla olduğunda reaksiyon daha ciddi olur. Besin reaksiyonları dakikalar içinde olabilir ama emzirilen bebeklerde belirtiler daha çok maruziyetten 4-24 saat içinde ortaya çıkar. Eğer bebek annenin tükettiği yeni bir besine veya aşırı miktarda tükettiği bir besine akut bir reaksiyon göstermişse muhtemelen bir kaç saat içinde normale dönecektir. Eğer bebeğin annenin sık yediği bir besine hassasiyeti varsa, belirtiler sürekli olabilir.

Sorun yaratma ihtimali en yüksek olan besinler hangileridir?

En muhtemel şüphelilerden bazıları inek sütü ürünleri, soya, buğday, mısır, yumurta ve fıstıktır. Diğer şüpheli besinler: 

  • Aile üyelerinden birinin alerjik olduğu herhangi bir besin 
  • Annenin çok miktarda tükettiği herhangi bir besin Yeni bir besin (eğer bebekteki belirtiler yeniyse)
  • Annenin sevmediği ama emzirirken (ve/ veya hamileyken) bebeğe faydalı olsun diye tükettiği bir besin
  • Annenin canının çektiği veya kötü bir günden sonra yemek zorunda hissettiği bir besin
Hangi besinleri sevip sevmediğiniz , vücudunuzun hangi besinlere anormal tepki verip hangilerine vermeyeceğine işaret ediyor olabilir. Sorun yaratan besini bulmaya çalışırken , tüketilen besinlerin ve bebeğin davranış/ belirtilerinin , her biri için günün hangi vakti olduğu da dahil, kayıtlarının tutulduğu bir yemek günlüğü yardımcı olabilir. 

Belli bir besin sorun yaratıyor gibi görünüyorsa ne yapmalı?

Eğer bebeğinizin spesifik bir besine tepki verdiğini düşünüyorsanız, bebekteki belirtilerin iyiye gidip gitmeyeceğini anlamak için 2-3 hafta süreyle o besini diyetinizden çıkarın. Eğer bebekteki belirtilerde iyileşme oluyorsa, o besin bebeğiniz için sorun yaratıyor olabilir. Bir besini 2-3 haftadan daha kısa süre kesmek etkili olmayabilir-örneğin inek sütü proteinleri anne sütünde 1 1/2-2 hafta kalabilir ve proteinin bebeğin sisteminden temizlenmesi için 1 1/2-2 hafta daha gerekebilir. 

Bebekteki belirtiler sorunlu besinin kesilmesinden sonra genellikle 5-7 gün içinde düzelmeye başlar. Fakat, özellikle annenin düzenli olarak tükettiği bir besine reaksiyon varsa, bebekte düzelme hemen olmayabilir. Bazı bebekler belirtiler düzelmeye başlamadan yaklaşık bir hafta kadar önce daha da kötüleşmiş gibi görünebilirler. Bazen düzelme gözlemlemek için bir kaç hafta beklemek gerekir.

Belli bir besinin bebeğiniz için sorunlu olduğunu saptamanın bir yolu da o besini tekrar tüketip bebek aynı reaksiyonu veriyor mu diye bakmaktır. Bebeğinizin ilk belirtileri ne kadar ciddiyse, bu besini tekrar denemek için o kadar uzun beklemek isteyebilirsiniz-eğer çok ciddi bir reaksiyon olduysa tekrar denemeyi hiç düşünmeyebilirsiniz. Eğer bir besini tekrar denediğinizde bebeğiniz aynı şekilde reaksiyon göstermiyorsa, bebeğinizin muhtemelen o besine duyarlılığı yoktur. Eğer aynı şekilde reaksiyon gösteriyorsa, bu besini bir süreliğine kısıtlarsınız veya bu besinden belirli bir süre tamamen kaçınırsınız-bebek büyüyene veya bazı durumlarda sütten kesilene kadar- Eğer bebek bir besine karşı çok hafif derecede duyarlılık gösteriyorsa, o besini tamamen kesmek yerine sadece yediğiniz miktarı kısıtlayabilirsiniz. Çoğu bebek besin duyarlılıklarından birkaç aydan bir yıla kadar değişen sürelerde kurtulur fakat bazı besin alerjileri uzun süre devam edebilir. 

 
Bebeklerde süt ürünlerine duyarlılık

Bebeğimde laktoz intoleransı mı var?


Eğer bebeğiniz süt ürünlerine duyarlıysa, pek çok kişinin söylediğinin tersine, sorunun laktoz intoleransı olma ihtimali oldukça azdır. Ancak inek sütü proteinine duyarlılık ve laktoz intoleransı farklı şeyler olmakla beraber, besin alerjisi ikincil laktoz intoleransına sebep olduğundan, aynı anda ortaya çıkabilirler.

İnek sütü proteinlerine duyarlılık

Annelerinin diyetindeki inek sütü ürünlerine duyarlı olan bebekler, anne sütünden geçen protein formundaki spesifik inek sütü antikorlarına duyarlılaşmıştır, laktoza değil. Annenin diyetindeki veya mamada kullanılan inek sütü bebeklerde besin duyarlılığının yaygın bir sebebidir. İnek sütü duyarlılığı veya alerjisi kolik benzeri semptomlar, egzama, hışıltı, kusma, ishal (kanlı ishal de dahil), kabızlık, ürtiker, ve/veya burun kaşıntısı/akıntısına sebep olabilir.

Eğer bebeğiniz diyetinizdeki süt ürünlerine tepki veriyorsa, laktozsuz ürünlere geçmek fayda sağlamaz. Sorun laktoz değil, inek sütü proteinleridir. Süt ürünlerini pişirmek alerjenleri azaltabilir ancak tamamen elimine etmez.

Süt proteini alerjisi olan bebeklerin önemli bir yüzdesi soyaya da tepki verir. Süt alerjili bebeklerin çoğu keçi veya koyun sütüne de reaksiyon gösterir. Bazıları inek etine de hasasstır.


Eğer bebeğinizin diyetinizdeki süt ürünlerine duyarlılığı olduğunu düşünüyorsanız, inek sütü proteinlerinin sisteminizden tamamen temizlenmesinin 10 gün ila 3 hafta arası süre alabileceğini unutmayın-sonuçları değerlendirmeden önce süt ürünleri eliminasyonunu 2-3 haftaya tamamlayın.


Eğer bebeğinizin diyetinizdeki süt ürünü proteinlerine sadece biraz duyarlı olduğunu düşünüyorsanız, yalnızca belli başlı süt ürünü kaynaklarını ( süt, krema, yoğurt, tereyağı peynir dondurma, çökelek, etc) elimine ederek bebeğinizdeki belirtilerde iyileşme sağlayabilirsiniz; hatta bebeğiniz etkilenmeden küçük miktarlarda süt ürünü tüketebilmeniz dahi mümkün olabilir.

Eğer bebeğiniz ciddi boyutta alerjik ise, tüm süt ürünü proteinlerinden kaçınmanız gerekir ki bu da gıda etiketlerini çok dikkatli okuma alışkanlığı gerektirir.


Anne sütüyle beslenen bebeğiniz süt ürünü proteinlerine duyarlı olduğu için süt ürünlerini kestiyseniz, bir kaç ay sonra tekrar deneyebilecek hale gelebilirsiniz. Pek çok bebeğin duyarlılığı 6-18 ay arası geçer ve bebeklerin çoğu 3 yaşta bu sorundan kurtulmuş olur.

Eğer süt ürünlerini diyetinize tekrar katınca bebek tepki veriyorsa, en az 1 ay daha süt ürünlerini kesin. Eğer bebeğinizin anne sütündeki inek sütü proteinine alerjisi ciddi boyutta ise en iyisi en az 6 ay bekleyip tekrar denemektir. Alerjik bebekler için alerjenden uzak kalmak bebeğin ömür boyu sürebilecek veya hayatı tehdit edebilecek bir alerji geliştirmesi ihtimalini azaltır.



Bunu da okumak isteyebilirsiniz:

Bebeğimde Laktoz İntoleransı mı var?




Daha Fazlası için: 

General Information on Food Allergies in Babies

Information on Specific Food Allergies & Elimination Diets

Elimination Diets

Various allergies

  • The Food Allergy and Anaphylaxis Network FAAN’s mission is “To raise public awareness, to provide advocacy and education, and to advance research on behalf of all those affected by food allergies and anaphylaxis.” Tons of information here.
  • Veggies Unite – “your online vegetarian resource guide,” has lots of vegan recipes – very useful if you are avoiding dairy, eggs, etc.

Cow’s milk products

Corn

  • Corn allergy: Foods to avoid by Sue Gilbert, consulting nutritionist
  • Avoiding Corn by Ephraim Vishniac. Information on determining whether you have a corn allergy and on corn-derived ingredients that should be avoided by those with corn allergy.

Food additives

Wheat

Books


  • Is this your Child? : Discovering and Treating Unrecognized Allergies in Children and Adults by Doris Rapp, MD, published by William Morrow & Co., ISBN 0688119077.website
  • Dairy-Free Cookbook by Jane Zukin, published by Prima Publishing & Communications, ISBN 0914629883.
  • Allergy Cooking With Ease : The No Wheat, Milk, Eggs, Corn, Soy, Yeast, Sugar, Grain, and Gluten Cookbook by Nicolette M. Dumke and William G. Crook, published by Starburst Pub, ISBN 091498442X.
  • Whole Foods For the Whole Family Cookbook edited by Roberta Bishop Johnson, published by La Leche League International, ISBN 0912500433. This book has a large number of dairy-, egg-, and (to a lesser extent) wheat-free recipes.